Een nieuwe wet in Westfalen zou de economische belangen van monumentenbezitters boven de belangen van het grote publiek kunnen stellen. Dit zou kunnen leiden tot vernieling van erfgoed, vreest DSD. Afbeelding: valentynsemenov/Canva

Erfgoedrecht baart Duitse monumentenzorgverenigingen zorgen: “riskante winstgerichte belangen”

In Duitsland heeft een nieuwe monumentenbeschermingswet veel kritiek gekregen van erfgoedprofessionals. Het ontwerp heeft tot doel de rol van deskundigenorganisaties bij de bescherming van monumenten in de deelstaat Noordrijn-Westfalen te verzwakken. Voor het eerst in hun geschiedenis heeft de Duitse Stichting voor Monumentenzorg (DSD) een eigen petitie gelanceerd om te voorkomen dat het wetsontwerp wordt aangenomen.

De door minister van Cultuur Ina Scharrenberg voorgestelde wetgeving wil het proces van bescherming van een monumentaal bouwwerk inkorten. In de praktijk betekent dit dat gemeenten en monumenteigenaren gaan beslissen over het lot van monumenten in plaats van regionale deskundige monumentenorganisaties. “Onze kleine en daarom kostbare monumentencollectie loopt gevaar door op winst gerichte belangen”, schreef de DSD in hun… petitie. "Veel delen van de wet zijn onduidelijk en laten willekeurige interpretaties toe in de praktische uitvoering."

kritische raad

Na verschillende protesten van conserveringsdeskundigen werd het wetsontwerp door minister Scharrenberg gewijzigd. Nu zullen gespreksautoriteiten het recht hebben om te suggereren welke structuren onder bescherming moeten worden geplaatst. "Dat klinkt in eerste instantie goed, maar uiteindelijk is hun beslissing niet bindend", wees de staatsconservator van Westfalen, Holger Mertens, op de regionale krant Westfalenspiegel. “Alleen door het creëren van het aanvraagrecht kan een gemeente verplicht worden om met een mogelijk monument om te gaan.”

Staatsconservator Holger Mertens van Noordrijn-Westfalen, afbeelding: LWL

Een ander punt van kritiek is de oprichting van een commissie die de lokale politiek zal adviseren over wat te doen met potentiële monumenten. De zogenaamde "Landschaftsverbanden", twee regionale regeringsvakbonden in Westfalen, en kerkelijke organisaties krijgen een zetel in de raad, regionaal persbureau Wochenblatt für Landwirtschaft und Landleben gerapporteerd.

Mertens vraagt ​​zich echter af of zo'n raad wel passend is. "Dit zou kerken de controle geven om de bescherming van monumenten in hun bezit te bespreken", legde hij uit. Een zetel in het panel zou de geestelijkheid een bevoorrechte positie geven in vergelijking met andere monumentenbezitters.

Laatste zeg

Mertens denkt dat het echte probleem tot nu toe over het hoofd wordt gezien. “Het ministerie stelt dat een verkorting van de administratieve processen het doel van deze wet is.” In de conceptwet staat dat deskundige monumentenorganisaties zich alleen kunnen mengen in een procedure om te adviseren of een gebouw beschermd moet worden. Anders krijgen gemeenten en monumenteigenaren het laatste woord over het beschermen, renoveren of slopen van een gebouw.

Uit onderzoek onder circa 260 lagere monumentenbeheerders blijkt dat niet in elke gemeente specialistische kennis aanwezig is

Deskundige organisaties, zoals de Landschaftsverbanden en regionale verenigingen voor monumentenzorg, hebben te weinig personeel om elk individueel geval in de deelstaat Noordrijn-Westfalen te beoordelen. “Uit een onderzoek onder zo’n 260 lagere monumentenbeheerders bleek dat niet in elke gemeente specialistische kennis aanwezig is”, aldus Mertens.

High stakes

Of de deelstaatregering de wet zal aannemen, valt nog te bezien. Op het moment van schrijven is de door DSD gestarte petitie 8500 keer ondertekend. Om de petitie effect te laten hebben, zijn echter 29.000 handtekeningen nodig. De vereniging voor monumentenzorg heeft nog wat tijd om meer steun te verzamelen, aangezien het deelstaatparlement van Noordrijn-Westfalen na de zomervakantie over de wet zal stemmen. Het is nog onduidelijk wanneer dit precies zal gebeuren, meldt de DSD in een reactie op haar eigen petitie.

Deze monumenten zijn cultuurgoederen die – net als een schilderij in een museum – uniek zijn en niet vervangbaar

De staatsconservator maakt zich zorgen over de gevolgen van de wet voor het erfgoed van Westfalen. “We moeten beseffen wat er op het spel staat. In Noordrijn-Westfalen staat slechts 1.5% van de gebouwen op de monumentenlijst, heel weinig in een nationale vergelijking”, legt hij uit. “Dit zijn cultuurgoederen die – net als een schilderij in een museum – uniek zijn en niet vervangbaar.” 

Na de zomervakantie beslist het deelstaatparlement van Westfalen in Düsseldorf over de wet. Afbeelding: no_limit_pictures/Canva

Bron: Deutsche Stiftung Denkmalschutz (Duitse), Westfalenspiegel (Duits) en Wochenblatt für Landwirtschaft und Landleben (Duits)

Lees meer over bedreigd erfgoed of bekijk een van de onderstaande tags:

X