Het behoud van het culturele erfgoed van West-Pommeren: de strijd om landgoederen en parken te redden

Een recent onderzoek in West-Pommeren, Polen, onthult een zorgwekkende staat van instandhouding van landhuizen en parken na het socialisme, waarbij 42% aanzienlijk is getransformeerd. Het onderzoek benadrukt een cruciale behoefte aan restauratie en onderstreept het belang van de bescherming van deze culturele monumenten voor de identiteit en duurzaamheid van de regio.

Herenhuis in Pommeren

In het schilderachtige platteland van Europa vormen landhuizen en parken het bewijs van een continent vol rijk cultureel erfgoed. Deze landgoederen belichamen de sociale, economische en politieke transformaties die de identiteit van het landschap door de eeuwen heen hebben gevormd. Toch hebben veel van deze historische locaties, vooral in Oost-Europa, sinds de nasleep van de Tweede Wereldoorlog het moeilijk gehad in een veranderende wereld. In het Poolse West-Pommeren werpt een recente studie licht op de uitdagingen waarmee het behoud van deze landhuizen en parklandgoederen wordt geconfronteerd, waarvan er vele tijdens het socialistische tijdperk eigendom werden van staatslandbouwboerderijen (PGR's).

Velen van ons die buiten Polen wonen, associëren grote landhuizen en landgoederen misschien met het Engelse platteland, of misschien met Franse kastelen. Deze landschappen zijn echter vrij gebruikelijk in heel Europa, maar ze zijn niet allemaal even goed verzorgd. Het moeilijke verleden van West-Pommeren heeft ertoe geleid dat veel van deze historische landgoederen decennialang zonder duidelijk eigendom zijn achtergelaten, waarvan de impact nu pas wordt begrepen.

De bevindingen uit dit onderzoek zijn echter een oproep tot actie. Hieruit blijkt dat managementverschuivingen sinds 1945 waarschijnlijk hebben geleid tot aanzienlijke achteruitgang van veel van de historische landgoederen in de regio. 42% van de ondervraagden is aanzienlijk veranderd ten opzichte van hun oorspronkelijke vorm, wat slechts tot een matige staat van bewaring heeft geleid. Alarmerender is de 30% die volgens het onderzoek in een slechte staat verkeert, waarvoor revitalisering een aanzienlijke uitdaging vormt. Slechts ongeveer een kwart van de onderzochte landgoederen wordt als goed onderhouden en in zeer goede staat beschouwd.

De studie suggereert dat de ingewikkelde sociaal-politieke situatie van de regio na de Conferentie van Potsdam ertoe heeft geleid dat veel cultureel erfgoed ondergewaardeerd is, of in sommige gevallen kwalijk genomen door nieuwe bevolkingsgroepen. De studie concentreerde zich op het beoordelen van de staat van transformatie en behoud van deze landgoederen in West-Pommeren, vanaf het tijdperk van staatslandbouwboerderijen tussen 1949 en 1991 tot heden. Met behulp van een kwalitatieve methode heeft het onderzoek de landgoederen gecategoriseerd op basis van hun staat van bewaring en de omvang van de transformaties die ze hebben ondergaan geïdentificeerd.

De studie benadrukt de dringende noodzaak van maatregelen om verdere achteruitgang een halt toe te roepen en het culturele erfgoed van West-Pommeren te beschermen, waarbij een meerderheid van de landgoederen het risico loopt hun culturele waarde te verliezen. Deze landhuizen en parken zijn meer dan alleen fysieke bouwwerken; het zijn historische monumenten die de levens weerspiegelen van degenen die er ooit woonden. De voortdurende achteruitgang van deze historische locaties en de beperkte restauratie-inspanningen vormen een grote zorg voor hun voortbestaan.

Het beschermen van deze landgoederen gaat niet alleen over het behoud van stenen en mortel; het gaat om het behoud van de identiteit van West-Pommeren en het waarborgen van de duurzame ontwikkeling van de regio. Het behoud van deze landgoederen is de sleutel tot het levend houden van het rijke erfgoed van het Europese culturele erfgoed voor toekomstige generaties. Hoewel deze locaties wettelijk moeten worden beschermd volgens nationale wetten en internationale charters, zal een gezamenlijke inspanning van zowel de publieke als de private sector essentieel zijn om het tij te keren en ervoor te zorgen dat deze symbolen van de Europese geschiedenis en cultuur niet verloren gaan door de tijd.

Bronnen: Onderzoek van Magdalena Rzeszotarska-Pałka, 2024. "Landhuizen en parken: veerkracht tegen transformatie en het nieuwe beheer van de ruimte als gevolg van politieke veranderingen: de zaak West-Pommeren (Polen),Duurzaamheid, MDPI, vol. 16(6), pagina's 1-20, maart.

Dit artikel is oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd. Teksten in andere talen zijn AI-vertaald. Om de taal te wijzigen: ga naar het hoofdmenu hierboven.

Doneren